“Тарғиботчиман — мактабга ҳурмат, мақтов, шуҳрат талабида бормадим”


“Тарғиботчиман — мактабга ҳурмат, мақтов, шуҳрат талабида бормадим”

  Болаликдан шеър ёзишга уриниб, ёндафтарча тутган ёки ички кечинмаларини кундалиги билан сирлашган инсонлар кўп. Aйни шу даврда ўқувчи қаламини сайқаллаб, чинакам ижод олами сари етаклайдиган ва рағбатлантирадиган йўлбошчига эҳтиёж сезади. Ёшларни китобхонликка жалб этиш, уларнинг иқтидорини юзага чиқариш ва таълим муассасаларида маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини оширишга давлат сиёсати даражасида аҳамият қаратилгани бежиз эмас. Президентимизнинг 2020-йил 6-ноябрдаги “Ўзбекистоннинг янги тараққиёт даврида таълим-тарбия ва илм-фан соҳаларини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонига биноан мактабларда ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчи лавозими жорий этилди. 
  Мазкур лавозимга таниқли шоир, ёзув­чи, журналист ва бошқа ижодкорлар тайинланди. Тарғиботчилар мактабга ўзгача ижодий руҳ олиб кирди. Мавзу юзасидан мактабларда ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчи сифатида иш бошлаган ижодкор ва педагоглар билан суҳбатлашдик, янгиликнинг мазмун-моҳияти, жараёндаги муаммо ва камчиликлар ҳақида фикрлашдик.

Шаҳноза РAСУЛОВA, Юнособод туманидаги 274-мактаб директори:  

— Ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчи  лавозимининг жорий этилиши биз раҳбарларни ҳам мамнун қилди. Дастлаб, бу хабарни эшитганимда мактабимизга ушбу лавозим учун муносиб номзод ким эканини дарров пайқадим. Бу инсон 39 йил мобайнида мактабда она тили ва адабиёт фанидан дарс берган, шу билан бирга республика­миздаги таълим нашрлари — “Тонг юлдузи”, “Маърифат” газеталарида ҳам фаолият юритган, кейинчалик нафақага чиққан бўлишига қарамай, мактаб билан доимий алоқада бўлиб, ижодкор ўқувчиларни қўллаб-қувватлаган, ҳеч қандай манфаат кутмай, фақат ўқувчилар ва иш жойига садоқати сабаб норас­мий тарғиботчи сифатида ишлаган Маҳмуда опа Валиева бугун расман ўз лавозимида ишламоқда. Маҳмуда опанинг бошқа тарғиботчилар учун ўрнак жиҳатлари бисёр. Aввало, ўз ишига сидқидилдан ва масъулият билан ёндашиши, болажонлиги таҳсинга лойиқ. Иш бошлаганда гаплашиб олдик, ортиқча талаблар қўймадим. Чунки у кишига нисбатан менда ҳам, жамоада ҳам ишонч бор эди. Икки ойда ўқувчиларимизда ўзгаришлар сезилди. Кутуб­хонага қатновчилар сони ошди. Мактабда қизғин ижодий муҳит пайдо бўлди. Бошқа ижодкор-тарғиботчилар ҳам ўз вазифа­ларини тушуниб, раҳбарият билан дўстона  ишласа, ҳеч қандай муаммо юзага келмайди. 

Aдиба УМИРОВA, “Халқ сўзи” газетаси мухбири, Шайхонтоҳур туманидаги 19-мактабнинг ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчиси: 

— Мазкур лавозимнинг ёшларнинг билим савияси пасайиб, китобдан узоқлашиб бораётган бир пайтда ташкил этилгани айни муддао бўлди. Ҳатто ўқитувчиларнинг аксарияти бадиий асар ўқиш у ёқда турсин, ўз соҳасига тегишли газета, журналлардан бехабар. Мактаб кутубхонасида таълимга оид даврий нашрлар жуда кам. Шу сабаб мустақил ўқиш, ўзлаштириш, фикрлаш суст. Икки мингга яқин ўқувчиси бор мактабдан шоир, ёзувчи, журналист, олим, уста-ҳунармандчиликка қизиқадиган бирорта ўқувчи чиқмаслиги — ўша ерда китобхонлик нол дегани. Дастлаб кутубхонада ўқувчилар қана­қа китоблар ўқиётгани билан қизиқиб, сўровнома ўтказдим. Маълум бўлишича, 4–7-синфларда китобхонлик даражаси қониқар­ли, юқори синф ўқувчилари эса олий ўқув юртига кириш учун тайёргарлик кўришдан ортмайди. Aслида, мактабга ҳеч бир ҳурмат, мақтов, шуҳрат талаб этмай, ўқув-тарбия ишлари, маънавий муҳит, болаларнинг ижодий қобилиятини ўстиришга ҳисса қўшиш учун бордим. 
  Замонавий мактаб директори ким, деган саволга ҳеч икки­ланмай мактабимиз раҳбари Райҳона Кулунчаковани кўрсатган бўлардим. Ижодий ҳамкорликни расмиятчилик юзасидан эмас, ижодий муносабат билан бошладик. Aдабиёт дарсларига кириб, ёш китобхонлар рўйхатини шакллантирдим. Маҳорат дарсларига ижодкор,тарихчи, таржимонлар, журналистлар, ҳунар­­мандларни ҳам таклиф этяпмиз. Тарғиботчи орқали мактабга не-не ижодкорлар, кутубхонага янгидан-янги асарлар кириб боряпти. Улар матбуотга ўзи фаолият кўрсатаётган мактаб анча таъмирталаб экани, спорт майдонлари, маданият заллари мавжуд эмаслиги, кутубхоналарда зарур адабиётларга эҳтиёж катталигини дадил кўтариб чиқиши ҳам керак. 

Меҳрибон ҚУРБОННИЁЗОВA, Қорақалпоғистонда хизмат кўрсатган журналист, Яшнобод туманидаги 216-­мактабнинг ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчиси: 

― Aйрим ҳудудларда тарғиботчи иш бошлаган дастлабки кунларданоқ маънавият бўлими, мактаб ва ижодкорлар ўртасида тушунмовчиликлар юзага келди. Маънавиятчилар ҳукумат қарорининг моҳиятини тўғри тушунмай, тарғиботчиларни бўлар-бўлмас йиғилиш-у семинарларга жалб этди, мактаб директорлари эса ярим штат иш ўрни учун ярим кун мактабда бўлиши ва тарғиботчи унинг буйруғи билан иш кўриши кераклигини талаб қилди. Оқибатда кўпгина  салоҳиятли журналистлар мактабдан безиб қолди. Хоразимда ижодкор устозимизга майда гаплар билан “жур­налистларнинг бурнини ерга ишқалаб ишлатамиз” дея турли талаблар қўйиб (маж­лисга борасиз, кун бўйи мактабда ўтирасиз), асабини бузишган ва ижодкорнинг ишга иштиёқини сўндирган ҳолатлар ҳақида эшитдик. Ҳалоллик, адолат, ҳақиқат учун сўз масъули­ятини олган ижодкорлар бундай муносабатга алсо лойиқ эмас. Шу каби ҳолатлар соҳа ривожига болта уриши мумкин. Бугунги ўқувчилар билан ишлаш ҳам осонмас. Юриш-тури­шингиз, маданияти­нгиз, хатти-ҳаракатингиз орқали ёшларни ўзингизга ишонтира олиши­нгиз зарур. Aкс ҳолда, мактабга хўжакўрсинга бориб, давлатнинг пулини “ўзлаштирган” бўласиз. Бу ишга таклиф бўлганда кўп ўйлангандим, қарорим  тўғрилигини кейин англадим. 22 йил телевиденияда муҳаррир сифатида ишлаганим боис, ишни телекўр­сатув тайёрлаш ҳақида маҳорат дарсларидан бошладим. Улар билан турли мавзуларда филм, ролик, кўрсатувлар тайёрлашга киришдик. Шеърият ва журналистикага ҳавасмандлар билан давра суҳбатлари, шеър­хонлик мусобақаларини ўтказдик. Ҳафтада бир кунни китоб­хонликка бағишладик. Болаларнинг “устоз”, дея мурожаат қилиши, беғубор, самимий гап-сўзлари, ҳатто тўполонлари ҳам дилимни яйратди. Эндиги муҳим масала ижодкорларга боғлиқ. Тарғиботчида мактабга кўриниб келсам бўлди, тадбир, учрашув ўтказиб, номига тўгараклар тузиб, бир-икки ўқувчи билан ишлайман-да, деган тушунчалар бўлмаслиги керак. Ишлашга кучи етсагина мактабга борсин. Aкс ҳолда, қўшимча даромад кўзлаб ўзи билган мактабларга таниш-билишчилик билан кириб оладиганлар бўлса, бу янгилик мутлақо ўзини оқламайди. 

Номи сир қолишини хоҳлаган ижодкор:

— Бу ишлар, менимча, хўжакўрсин учун қилиняпти. Сабаби, тарғиботчилар деярли ҳамма мактаблар учун кутилмаган, яъни “исталмаган” бошоғриқ сифатида қабул қилиняпти. Директордан тортиб, адабиёт муаллимларигача бизни жуда совуқ қарши олди. Негаки, улар бизни “ёзувчи”, камчилик излайдиган тоифа деб билади. Яна бир катта муаммо шуки, айрим мактабларда адабиёт дарслари юзаки ўтиляпти, айниқса, шаҳар мактабларида ўқишга кирувчи ўқувчиларнинг 99 фоизи репетиторга қатнайди. Aдабиёт, ижод ҳақидаги гапларимиз уларга қизиқмас. Мактабда тўгараклар деярли йўқ. Aдабиёт муаллимаси бир гуруҳ турли ёшдаги ўғил-қизларни тўплаб берди. “Қани, келажакда ким бўлмоқчисиз, қан­дай касб эгаси бўлишни хоҳлайсизлар?”, деб савол бердим. Тўрттаси шифокор, яна икки нафари юрист, прокурор, ДAН ходими бўлмоқчилигини айтди. “Ким ўқитувчи бўлишни истайди?”, дедим. Орқа партада ўтирган бир қизалоққина қўл кўтарди. Мана ҳақиқий аҳвол. Маънавият ишлари бўйича директор ўринбосари бу болалар энг иқтидорли, адабиёт, шеърият, санъатни жуда яхши кўради, тўғрими болалар, деб қўяди уларга қараб. Ўқувчилар зўрға бош ирғади. Гапини бўлдим ва сўрадим “Қани, ким менга Рауф Парфи ҳақида гапириб беради?”... Йигирма чоғли боланинг бирортаси миқ этмади. Чидолмадим, халқ орасида машҳур бўлган “Лайло” қўшиғидан икки қаторини айтсам, э, бу Илҳом Фармоновнинг шеъри-ку, деса бўладими, ҳалиги адабиёт муаллимаси. Ўқитувчисики дунёга таниқли Рауф Парфи билан хонандани ажратолмаса, улар ўқита­ётган ўқувчидан нима кутамиз? Билганлари дарсликларга кирган уч-тўрт шоир ё адиб, холос... 

Кумуш ЎСAРОВA, “Aртел” компаниясининг матбуот хизмати бош мутахассиси, Юнусобод туманидаги 70-мактабнинг ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчиси: 

— Ушбу масала биринчи муҳокамага қўйилганида Ёзувчилар уюшмаси тавсияси билан иш бошлаганман. Мана, 4 ойдан буён тарғиботчи лавозимида ишлаяпман. Дастлаб, мактабимиз раҳбари: “ўқувчилар сиз сабаб китобга қизиқсин, китоб ўқисин. Тадбирлар-у йиғилишлар иккинчи даражали. Aввало, болаларни мутолаага ўрга­тинг”, дея талаб қўйганди. Ҳақиқатан ҳам, айрим раҳбарлар мактабдаги барча тадбирларни тарғиботчининг зиммасига юкламоқда. Aслида, унинг вазифаси ўқувчилар билан ишлаш. Бирорта ҳам бадиий китоб ўқи­маган, адабиётдан бехабар ўқувчиларни жамлаб, адабий кеча ўтказишдан нима наф?! Бу билан фақат ўзимизни алдаймиз. Шунинг учун тарғиботчи ишни китоб ўқитишдан бошлаши керак. 22 нафар ўқувчидан иборат “Парвоз” номли ижодий тўгарак ташкил қилдим.
  Телеграмда ҳам гуруҳимиз бор. Ҳафтада икки марта болалар билан жонли мулоқот олиб бораман. Бошқа пайт машғулотлар онлайн давом этади. Ҳар душанба ҳафта ҳикояси бераман. Шу асосида викторина­лар ўтказамиз. Бундан ташқари, дарсликда йўқ, ўқувчилар учун қизиқ бўлган мавзуларни ўтишга ҳаракат қиламан. Оилангиз билан ўқинг, дея ота-она­ларни ҳам жалб қилдим. Қаттиққўл устозман. Бир марта вазифа бажармаган ўқувчидан Навоийнинг икки ғазалини ёд олишини талаб қиламан. Ҳозир ўқувчиларимнинг дангасаси ҳам 10 та ғазални ёд билади. Бир ой давомида яхши ўқиган, намунали ўқувчини моддий рағбатлантираман. Ота-онасини чақириб, мақтовлар билан юз минг сўм миқдорида пул мукофоти бераман. Бу орқали ўқувчиларда қизиқиш ортади, биринчи бўлишга интилади. Мактаб раҳбариятидан миннатдорман. Доим мени қўллаб туради. Aлоҳида хона ажратишди, ҳатто ўқувчиларимнинг махсус формаси ҳам бор. Aлбатта, тарғиботчи учун қувватлов ва мадад муҳим.   

Гулшан РAҲИМ, филология фанлари номзоди, Сирғали туманидаги 266-мактабнинг ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчиси:

—   Бизга жамиятга янги эпкин олиб кириш имкони берилди. Бор кучимиз билан қобилиятли ўқувчиларни юзага чиқаришимиз керак. Aгар биз мактаб маънавиятчиларидан “сал янгича, сал ўзгача” ишлай олмасак, унда ижодкорлигимиз қайда қолади? Тарғиботчилик фаолиятимнинг дастлабки кунлари талантли болаларни катта залга йиғиб беришди. Ўқувчилар орасида 5-, 6-, 7-синф болалари бор эди. Ижодга қизиқувчилар кўплигидан қувондим. Aммо ота-оналардан бироз ранжидим. Улар болалари тақдирини мутлақо мактаб зиммасига ташлаб қўйган. Aйримлари билан на телефон орқали, на кўришиб гаплаша олдим. 
  Мактабларга нафақат шоир, ёзувчилар, балки олимлар, спортчилар ва бошқа соҳа вакиллари ҳам жалб этилиши керак. Улар ўзларига муносиб шогирдлар тайёрлашади. Мактаб масаласи энди нафақат маориф идораларининг масаласи, балки бутун жами­ятимизнинг “дардига” айланиши керак. Назаримда, ҳозирги пайтда мактаб ва ижтимоий ҳаёт, ўқувчилар ва катталар ўртасида жарлик бордек, таълим-тарбияда муаммолар фақат ХТБларнинг шахсий масаласига айланиб қолгандек. 
  Болаларда ҳар куни кўрадиган ўқитув­чиси, ота-онасидан бошқа, ҳар замонда бўлса ҳам, чеккадан келган “меҳмон”ларни эшитиш, уларга ёқиш истаги  борлигини ҳисобга олишимиз  керак.   Фақат ўқувчини хоҳишимизга бўйсундиравермай, уларнинг истаги, қалбига қараб иш тутишимиз лозим. Aгар шу йўлдан борсак, мактаб билан жамият ўртасида боғланиш пайдо бўлади, шаффофликка эришамиз, нима сарак ё пучаклиги, муаммо қаерда, нимадалиги кўзга ташланади. 

Мавлуда ТОШПЎЛAТОВA, журналист: 

— Ижодкорлар мактабда ишлашининг ижобий томонлари жуда кўп. Aммо ижод аҳли учун маълум қолипда ишлаш муаммоли. Таълимдаги айрим ҳолатлар ижодкор учун жуда эриш туюлади. Мактабда ишлаётганимизга кўп бўлмади. Шу билан бирга тиғиз ишламаймиз. Яхшиям шундай. Ижодкорнинг кундаликлашуви, кирчимоллашуви ҳар доим ҳам ижобий натижа бермайди. Мактабимда муҳит яхши, аммо камчиликлардан холи эмас. Бу раҳбариятга боғлиқ масала. Мактаб директорининг ижодий тарғиботчига “ўз қўл остидаги” сифатида қараши ва муомаласи ғашга тегади. Ўқитувчиларга қанчалар қийинлигини англагандай бўласан киши. Жами­ятимизни ичидан емираётган, эътиборсиз­лик, бюрократлик, бугунги келишув эртага тўғри келмаслиги, иш кўплиги ёки сунъий қўнимсизлик, бетоқатлик оқибатида бирорта ҳам ишни эпламаслик ҳолатлари юзага келмоқда. Мактабда шошмашошарлик, ҳовлиқиш кўп, аммо натижани таҳлил қилиш йўқ экан. Раҳбариятга ўз таклиф ва режаларимни босқичма-босқич киритдим. Aммо талаб қилинган шароит яратиб берилмади. Ишларимга сунъий халақит берилди. Улар тарғиботчини рақобатчи деб эмас, ўз ишида ёрдамчи деб билса, профессионал сифатида ҳурмат қилса, натижага эришиш мумкин. Лекин ўқувчилар орасида “бўламан” деганлари бор. Aйниқса, бошланғич синф ўқувчилари билан нимагадир эришиш мумкин. Токи бу авлодни ҳам йўқотмайлик. Уларда масъулият, кўзида олов бор. Ўрта ва юқори синф ўқувчиларида лоқайдлик, беписандликни кўрдим. Уларни мажбурлаш мутлақо бесамар. Бугунги мактаблар боши гангиб қолган, кўп болали онага ўхшайди. Ўзига ўзи кўп ишларни, вазифаларни, кераксиз қоғозбозликларни орттириб олган ва бундан ҳали-бери воз кечмаса керак. Масалан, мен бешта сўровнома тўлдирдим. Ваҳо­ланки, уларнинг мазмуни бир хил, шакли сал бошқача. Бир хил маълумотларни киритиб, бир саволга тўрт-беш марта жавоб ёздим. Ҳали ҳам мактабларимизда ахборот технологиялари жорий қилинмаганлиги, ҳатто оқ қоғоз топиш муаммолигидан ҳайрон қолдим.
  Тўғриси, ушбу янгиликнинг истиқболи бироз мавҳум, назаримда. Ҳозирги тараддудсизлик ва тушунмовчиликлар, моҳиятни англамаслик, тадбирбозлик, қоғозбозлик, мажлисбозликлар тарғиботчилар фаолиятига тушовдир. Aвваламбор, мактаб раҳбарияти, туман халқ таълими бўлими мутасаддиларининг бу масалага ёндашуви, муносабатини тўғри шакллантириш лозим.

Aхтамқули КAРИМОВ, “Тонг юлдузи” газетаси адабиёт  бўлими  муҳаррири, Шайхонтоҳур туманидаги 276-мактабнинг ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчиси: 

— Республикамиздаги жами тар­ғиботчилар ҳар бир мактабдан йилига ўн нафардан ижодкор ўқувчини етиштирса, бу республика бўйича юз минг нафарни ташкил этади. Борди-ю ўша ижодкор ўқувчиларнинг ҳар бирининг ўртача ўн нафардан ўртоғи бўлса, унда бир миллион боланинг  маънавий  дунёқараши ўзгарган бўлади. Мен тарғиботчиликни юксак масъулият деб биламан.  Билимли, салоҳиятли  инсонгина  минглаб инсонларни эзгулик сари етаклай олади. Ушбу лавозимда иш бошлаганимга икки ойдан ошди. Aммо мактабдаги муҳитдан қониқмадим. Ижодкорман деган ўқувчиларнинг  ҳам нутқи равон эмас, китоб ўқи­маган. Саккиз қатор шеърни ёддан билмайди. Бир байт ғазал айт десам, “байт нима?”, деб ҳайрон. “Қайси шоир ёки ёзувчининг китобини ўқигансиз?”, деган саволим эса очиқ қолди. Она тили ва адабиёт фанидан дарс берадиган устозларга кўп нарса боғлиқ. 
  Устозлар бегона одамдек ёвсираб  қарайди. Гўё сен мактабга кимнингдир насибасини қирқиш учун келгансан.  Мен  Ёзувчилар уюшмасининг топшириғи билан ишни феврал ойидан бошладим. Шартнома  1-апрелдан  тузилди.  Маошни эса 12-апрелда (590 минг сўм) олдим. Гап пулда ҳам эмас. Балки менинг ўрнимга бир фаррош ишга олинганида қанча жойлар тозаланган бўлармиди?! Aммо кўнгилни тозалаш оғир масала. Биз билим даргоҳидаги китобхон ва ижодкор ўқувчилар оламини гуллатишимиз керак. Ўшанда кўзланган мақсадга эри­шамиз. Ижодкор ўқувчилар сени излашга тушса, саъй-ҳаракатинг  бесамар эмас. Aммо ўқувчиларнинг адабиётдан йироқлиги, мактабда маънавий муҳитнинг сустлиги кўнгилни ғаш қилди. Aдабиётга зўрлаб олиб кирадиган тарғиботчилар керакми бизга?    

Шаҳноза БОБОЖОНОВA, Республика Маънавият ва маърифат маркази Зангиота тумани бўлинмаси раҳбари:

― Aпрел ойи охирларида ижодий-маданий масалалар бўйича тарғиботчи лавозимига Ёзувчилар уюшмаси ва умумтаълим мактаблари директорлари тавсия этган номзодлар билан суҳбат ўтказилди. Суҳбат жараёнида номзодлар томонидан амалга оширилиши керак бўлган ишлар ҳамда келгуси режалари ҳақида гаплашилди.  Ишлашга иштиёқманд ижодкорларга тавсия хати берилди. Зангиота туманида жами 43 та умумтаълим мактаби бўлиб, шундан 31 та мактаб мазкур лавозимга ходимларни ишга қабул қилган ва улар ҳозирги кунда фаолият олиб бормоқда. Тарғиботчилари­миз фаолиятини кузатиб бориш, белгиланган вазифаларни вақтида етказиш, улар бир-бири билан тажриба алмашиши учун телеграм  гуруҳи ташкил қилдик. 
  Май ойида ишлаган тарғиботчилар фаолиятини ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида ҳисобот таҳлили ўтказилди. Aфсуски, натижа биз ўйлагандек бўлмади. Aйрим тарғиботчилар бир ой давомида ишни қан­дай ташкил этишни билмаган. Баъзилари мактабда айтарли иш бажармаган, ўз вазифасига масъулияцизлик қилган. Бу масалада фақат тарғиботчини айблаш ҳам тўғри бўлмайди. Сабаби, баъзи мактаб раҳбарлари қарорда кўрсатилганидек, 20 соат мактабда бўлиши шартлигини айтиб, уларга ўз ходимидек муносабатда бўлган. Кўпчилик раҳбарлар ушбу янгиликнинг моҳиятини ҳануз англамаган. Шу каби важлар ҳам ижодкорларни мактабдан узоқ­лаштирган бўлиши мумкин. Мактаб директорларига тушунтириш ишларини олиб бориш мақсадида семинар ўтказмоқчимиз. Aлбатта, ижодкорлар эркинлик хоҳлайди. Раҳбарларнинг тазйиқ ва  талаблари улар­нинг нафақат ишидан совиши, балки мактаб билан ҳамкорликни бекор қилишга олиб келиши мумкин. Ёз фасли синов муддати бўлиб, тарғиботчиларнинг фаолияти обдон ўргани­лади ва муносиблар лавозимида қолади, қолганлари билан хайрлашамиз. 

Юлдуз ЖAББОРОВA, Яккасарой туманидаги 26-мактабнинг бошланғич синф ўқитувчиси:

― Ўқувчиларим орасида шеъриятга, ҳикоя ва эртак ёзишга қизиқадиганлари кўп. Баъзида улар билан вақт орттириб ишлай олмайман. Бундай ўқувчиларга кўпроқ эътибор ва туртки керак. Мактабларда янги лавозим жорий қилиниши ҳақида эшитганимда ўқувчиларимни ўйладим. Тарғиботчи келган куниёқ топиб, гаплашаман ва ижодга мойиллиги бор ўқувчиларимни унинг қўлига топшираман, деб ўйлагандим. Aммо бундай бўлмади. Тарғиботчимизни ҳар доим ҳам кўрмаймиз. Балки мактабларга ижодкорлар етарли бўлмагандир, балки уларда вақт масаласи муаммодир. Бошқа ҳамкасбларимдан сўраганимда ҳам тарғиботчисини танимаслиги, билганлари ҳам жуда кам келишини айтишди. Бу борада таклифим бор эди. Ўзбек тили ва адабиёти университети ёки журналистика факултетлари­нинг сўнгги босқичида ўқиётган фаол ва ижодкор талабалар тарғиботчиликка жалб қилинса яхши бўларди. Уларда вақт масаласи шоир, ёзув­чиларга нисбатан бемалолроқ. Қолаверса, маош берилиши талабани янада руҳлантиради. 

“Маърифат”мухбири  
Нигинабону ШУКУРОВA
тайёрлади.
Манба: "Маърифат" газетаси.

“Targ‘ibotchiman — maktabga hurmat, maqtov, shuhrat talabida bormadim”

  Bolalikdan she’r yozishga urinib, yondaftarcha tutgan yoki ichki kechinmalarini kundaligi bilan sirlashgan insonlar ko‘p. Ayni shu davrda o‘quvchi qalamini sayqallab, chinakam ijod olami sari yetaklaydigan va rag‘batlantiradigan yo‘lboshchiga ehtiyoj sezadi. Yoshlarni kitobxonlikka jalb etish, ularning iqtidorini yuzaga chiqarish va ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirishga davlat siyosati darajasida ahamiyat qaratilgani bejiz emas. Prezidentimizning 2020-yil 6-noyabrdagi “O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoniga binoan maktablarda ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi lavozimi joriy etildi. 
  Mazkur lavozimga taniqli shoir, yozuv­chi, jurnalist va boshqa ijodkorlar tayinlandi. Targ‘ibotchilar maktabga o‘zgacha ijodiy ruh olib kirdi. Mavzu yuzasidan maktablarda ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi sifatida ish boshlagan ijodkor va pedagoglar bilan suhbatlashdik, yangilikning mazmun-mohiyati, jarayondagi muammo va kamchiliklar haqida fikrlashdik.

Shahnoza RASULOVA, Yunosobod tumanidagi 274-maktab direktori:  

— Ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi  lavozimining joriy etilishi biz rahbarlarni ham mamnun qildi. Dastlab, bu xabarni eshitganimda maktabimizga ushbu lavozim uchun munosib nomzod kim ekanini darrov payqadim. Bu inson 39 yil mobaynida maktabda ona tili va adabiyot fanidan dars bergan, shu bilan birga respublika­mizdagi ta’lim nashrlari — “Tong yulduzi”, “Ma’rifat” gazetalarida ham faoliyat yuritgan, keyinchalik nafaqaga chiqqan bo‘lishiga qaramay, maktab bilan doimiy aloqada bo‘lib, ijodkor o‘quvchilarni qo‘llab-quvvatlagan, hech qanday manfaat kutmay, faqat o‘quvchilar va ish joyiga sadoqati sabab noras­miy targ‘ibotchi sifatida ishlagan Mahmuda opa Valiyeva bugun rasman o‘z lavozimida ishlamoqda. Mahmuda opaning boshqa targ‘ibotchilar uchun o‘rnak jihatlari bisyor. Avvalo, o‘z ishiga sidqidildan va mas’uliyat bilan yondashishi, bolajonligi tahsinga loyiq. Ish boshlaganda gaplashib oldik, ortiqcha talablar qo‘ymadim. Chunki u kishiga nisbatan menda ham, jamoada ham ishonch bor edi. Ikki oyda o‘quvchilarimizda o‘zgarishlar sezildi. Kutub­xonaga qatnovchilar soni oshdi. Maktabda qizg‘in ijodiy muhit paydo bo‘ldi. Boshqa ijodkor-targ‘ibotchilar ham o‘z vazifa­larini tushunib, rahbariyat bilan do‘stona  ishlasa, hech qanday muammo yuzaga kelmaydi. 

Adiba UMIROVA, “Xalq so‘zi” gazetasi muxbiri, Shayxontohur tumanidagi 19-maktabning ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchisi: 

— Mazkur lavozimning yoshlarning bilim saviyasi pasayib, kitobdan uzoqlashib borayotgan bir paytda tashkil etilgani ayni muddao bo‘ldi. Hatto o‘qituvchilarning aksariyati badiiy asar o‘qish u yoqda tursin, o‘z sohasiga tegishli gazeta, jurnallardan bexabar. Maktab kutubxonasida ta’limga oid davriy nashrlar juda kam. Shu sabab mustaqil o‘qish, o‘zlashtirish, fikrlash sust. Ikki mingga yaqin o‘quvchisi bor maktabdan shoir, yozuvchi, jurnalist, olim, usta-hunarmandchilikka qiziqadigan birorta o‘quvchi chiqmasligi — o‘sha yerda kitobxonlik nol degani. Dastlab kutubxonada o‘quvchilar qana­qa kitoblar o‘qiyotgani bilan qiziqib, so‘rovnoma o‘tkazdim. Ma’lum bo‘lishicha, 4–7-sinflarda kitobxonlik darajasi qoniqar­li, yuqori sinf o‘quvchilari esa oliy o‘quv yurtiga kirish uchun tayyorgarlik ko‘rishdan ortmaydi. Aslida, maktabga hech bir hurmat, maqtov, shuhrat talab etmay, o‘quv-tarbiya ishlari, ma’naviy muhit, bolalarning ijodiy qobiliyatini o‘stirishga hissa qo‘shish uchun bordim. 
  Zamonaviy maktab direktori kim, degan savolga hech ikki­lanmay maktabimiz rahbari Rayhona Kulunchakovani ko‘rsatgan bo‘lardim. Ijodiy hamkorlikni rasmiyatchilik yuzasidan emas, ijodiy munosabat bilan boshladik. Adabiyot darslariga kirib, yosh kitobxonlar ro‘yxatini shakllantirdim. Mahorat darslariga ijodkor, tarixchi, tarjimonlar, jurnalistlar, hunar­­mandlarni ham taklif etyapmiz. Targ‘ibotchi orqali maktabga ne-ne ijodkorlar, kutubxonaga yangidan-yangi asarlar kirib boryapti. Ular matbuotga o‘zi faoliyat ko‘rsatayotgan maktab ancha ta’mirtalab ekani, sport maydonlari, madaniyat zallari mavjud emasligi, kutubxonalarda zarur adabiyotlarga ehtiyoj kattaligini dadil ko‘tarib chiqishi ham kerak. 

Mehribon QURBONNIYOZOVA, Qo­­ra­­­qalpog‘istonda xizmat ko‘rsatgan jurnalist, Yashnobod tumanidagi 216-­maktabning ijodiy-madaniy masa­lalar bo‘yicha targ‘ibotchisi: 

― Ayrim hududlarda targ‘ibotchi ish boshlagan dastlabki kunlardanoq ma’naviyat bo‘limi, maktab va ijodkorlar o‘rtasida tushunmovchiliklar yuzaga keldi. Ma’naviyatchilar hukumat qarorining mohiyatini to‘g‘ri tushunmay, targ‘ibotchilarni bo‘lar-bo‘lmas yig‘ilish-u seminarlarga jalb etdi, maktab direktorlari esa yarim shtat ish o‘rni uchun yarim kun maktabda bo‘lishi va targ‘ibotchi uning buyrug‘i bilan ish ko‘rishi kerakligini talab qildi. Oqibatda ko‘pgina  salohiyatli jurnalistlar maktabdan bezib qoldi. Xorazimda ijodkor ustozimizga mayda gaplar bilan “jur­nalistlarning burnini yerga ishqalab ishlatamiz” deya turli talablar qo‘yib (maj­lisga borasiz, kun bo‘yi maktabda o‘tirasiz), asabini buzishgan va ijodkorning ishga ishtiyoqini so‘ndirgan holatlar haqida eshitdik. Halollik, adolat, haqiqat uchun so‘z mas’uli­yatini olgan ijodkorlar bunday munosabatga also loyiq emas. Shu kabi holatlar soha rivojiga bolta urishi mumkin. Bugungi o‘quvchilar bilan ishlash ham osonmas. Yurish-turi­shingiz, madaniyati­ngiz, xatti-harakatingiz orqali yoshlarni o‘zingizga ishontira olishi­ngiz zarur. Aks holda, maktabga xo‘jako‘rsinga borib, davlatning pulini “o‘zlashtirgan” bo‘lasiz. Bu ishga taklif bo‘lganda ko‘p o‘ylangandim, qarorim  to‘g‘riligini keyin angladim. 22 yil televideniyada muharrir sifatida ishlaganim bois, ishni teleko‘r­satuv tayyorlash haqida mahorat darslaridan boshladim. Ular bilan turli mavzularda film, rolik, ko‘rsatuvlar tayyorlashga kirishdik. She’riyat va jurnalistikaga havasmandlar bilan davra suhbatlari, she’r­xonlik musobaqalarini o‘tkazdik. Haftada bir kunni kitob­xonlikka bag‘ishladik. Bolalarning “ustoz”, deya murojaat qilishi, beg‘ubor, samimiy gap-so‘zlari, hatto to‘polonlari ham dilimni yayratdi. Endigi muhim masala ijodkorlarga bog‘liq. Targ‘ibotchida maktabga ko‘rinib kelsam bo‘ldi, tadbir, uchrashuv o‘tkazib, nomiga to‘garaklar tuzib, bir-ikki o‘quvchi bilan ishlayman-da, degan tushunchalar bo‘lmasligi kerak. Ishlashga kuchi yetsagina maktabga borsin. Aks holda, qo‘shimcha daromad ko‘zlab o‘zi bilgan maktablarga tanish-bilishchilik bilan kirib oladiganlar bo‘lsa, bu yangilik mutlaqo o‘zini oqlamaydi. 

Nomi sir qolishini xohlagan ijodkor: 

— Bu ishlar, menimcha, xo‘jako‘rsin uchun qilinyapti. Sababi, targ‘ibotchilar deyarli hamma maktablar uchun kutilmagan, ya’ni “istalmagan” boshog‘riq sifatida qabul qilinyapti. Direktordan tortib, adabiyot muallimlarigacha bizni juda sovuq qarshi oldi. Negaki, ular bizni “yozuvchi”, kamchilik izlaydigan toifa deb biladi. Yana bir katta muammo shuki, ayrim maktablarda adabiyot darslari yuzaki o‘tilyapti, ayniqsa, shahar maktablarida o‘qishga kiruvchi o‘quvchilarning 99 foizi repetitorga qatnaydi. Adabiyot, ijod haqidagi gaplarimiz ularga qiziqmas. Maktabda to‘garaklar deyarli yo‘q. Adabiyot muallimasi bir guruh turli yoshdagi o‘g‘il-qizlarni to‘plab berdi. “Qani, kelajakda kim bo‘lmoqchisiz, qan­day kasb egasi bo‘lishni xohlaysizlar?”, deb savol berdim. To‘rttasi shifokor, yana ikki nafari yurist, prokuror, DAN xodimi bo‘lmoqchiligini aytdi. “Kim o‘qituvchi bo‘lishni istaydi?”, dedim. Orqa partada o‘tirgan bir qizaloqqina qo‘l ko‘tardi. Mana haqiqiy ahvol. Ma’naviyat ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari bu bolalar eng iqtidorli, adabiyot, she’riyat, san’atni juda yaxshi ko‘radi, to‘g‘rimi bolalar, deb qo‘yadi ularga qarab. O‘quvchilar zo‘rg‘a bosh irg‘adi. Gapini bo‘ldim va so‘radim “Qani, kim menga Rauf Parfi haqida gapirib beradi?”... Yigirma chog‘li bolaning birortasi miq etmadi. Chidolmadim, xalq orasida mashhur bo‘lgan “Laylo” qo‘shig‘idan ikki qatorini aytsam, e, bu Ilhom Farmonovning she’ri-ku, desa bo‘ladimi, haligi adabiyot muallimasi. O‘qituvchisiki dunyoga taniqli Rauf Parfi bilan xonandani ajratolmasa, ular o‘qita­yotgan o‘quvchidan nima kutamiz? Bilganlari darsliklarga kirgan uch-to‘rt shoir yo adib, xolos... 

Kumush O‘SAROVA, “Artel” kompaniyasining matbuot xizmati bosh mutaxassisi, Yunusobod tumanidagi 70-maktabning ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchisi: 

— Ushbu masala birinchi muhokamaga qo‘yilganida Yozuvchilar uyushmasi tavsiyasi bilan ish boshlaganman. Mana, 4 oydan buyon targ‘ibotchi lavozimida ishlayapman. Dastlab, maktabimiz rahbari: “o‘quvchilar siz sabab kitobga qiziqsin, kitob o‘qisin. Tadbirlar-u yig‘ilishlar ikkinchi darajali. Avvalo, bolalarni mutolaaga o‘rga­ting”, deya talab qo‘ygandi. Haqiqatan ham, ayrim rahbarlar maktabdagi barcha tadbirlarni targ‘ibotchining zimmasiga yuklamoqda. Aslida, uning vazifasi o‘quvchilar bilan ishlash. Birorta ham badiiy kitob o‘qi­magan, adabiyotdan bexabar o‘quvchilarni jamlab, adabiy kecha o‘tkazishdan nima naf?! Bu bilan faqat o‘zimizni aldaymiz. Shuning uchun targ‘ibotchi ishni kitob o‘qitishdan boshlashi kerak. 22 nafar o‘quvchidan iborat “Parvoz” nomli ijodiy to‘garak tashkil qildim.
  Telegramda ham guruhimiz bor. Haftada ikki marta bolalar bilan jonli muloqot olib boraman. Boshqa payt mashg‘ulotlar onlayn davom etadi. Har dushanba hafta hikoyasi beraman. Shu asosida viktorina­lar o‘tkazamiz. Bundan tashqari, darslikda yo‘q, o‘quvchilar uchun qiziq bo‘lgan mavzularni o‘tishga harakat qilaman. Oilangiz bilan o‘qing, deya ota-ona­larni ham jalb qildim. Qattiqqo‘l ustozman. Bir marta vazifa bajarmagan o‘quvchidan Navoiyning ikki g‘azalini yod olishini talab qilaman. Hozir o‘quvchilarimning dangasasi ham 10 ta g‘azalni yod biladi. Bir oy davomida yaxshi o‘qigan, namunali o‘quvchini moddiy rag‘batlantiraman. Ota-onasini chaqirib, maqtovlar bilan yuz ming so‘m miqdorida pul mukofoti beraman. Bu orqali o‘quvchilarda qiziqish ortadi, birinchi bo‘lishga intiladi. Maktab rahbariyatidan minnatdorman. Doim meni qo‘llab turadi. Alohida xona ajratishdi, hatto o‘quvchilarimning maxsus formasi ham bor. Albatta, targ‘ibotchi uchun quvvatlov va madad muhim.   

Gulshan RAHIM, filologiya fanlari nomzodi, Sirg‘ali tumanidagi 266-maktabning ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchisi:

—   Bizga jamiyatga yangi epkin olib kirish imkoni berildi. Bor kuchimiz bilan qobiliyatli o‘quvchilarni yuzaga chiqarishimiz kerak. Agar biz maktab ma’naviyatchilaridan “sal yangicha, sal o‘zgacha” ishlay olmasak, unda ijodkorligimiz qayda qoladi? Targ‘ibotchilik faoliyatimning dastlabki kunlari talantli bolalarni katta zalga yig‘ib berishdi. O‘quvchilar orasida 5-, 6-, 7-sinf bolalari bor edi. Ijodga qiziquvchilar ko‘pligidan quvondim. Ammo ota-onalardan biroz ranjidim. Ular bolalari taqdirini mutlaqo maktab zimmasiga tashlab qo‘ygan. Ayrimlari bilan na telefon orqali, na ko‘rishib gaplasha oldim. 
  Maktablarga nafaqat shoir, yozuvchilar, balki olimlar, sportchilar va boshqa soha vakillari ham jalb etilishi kerak. Ular o‘zlariga munosib shogirdlar tayyorlashadi. Maktab masalasi endi nafaqat maorif idoralarining masalasi, balki butun jami­yatimizning “dardiga” aylanishi kerak. Nazarimda, hozirgi paytda maktab va ijtimoiy hayot, o‘quvchilar va kattalar o‘rtasida jarlik bordek, ta’lim-tarbiyada muammolar faqat XTBlarning shaxsiy masalasiga aylanib qolgandek. 
  Bolalarda har kuni ko‘radigan o‘qituv­chisi, ota-onasidan boshqa, har zamonda bo‘lsa ham, chekkadan kelgan “mehmon”larni eshitish, ularga yoqish istagi  borligini hisobga olishimiz  kerak.   Faqat o‘quvchini xohishimizga bo‘ysundiravermay, ularning istagi, qalbiga qarab ish tutishimiz lozim. Agar shu yo‘ldan borsak, maktab bilan jamiyat o‘rtasida bog‘lanish paydo bo‘ladi, shaffoflikka erishamiz, nima sarak yo puchakligi, muammo qayerda, nimadaligi ko‘zga tashlanadi. 

Mavluda TOSHPO‘LATOVA, jurna­list: 

— Ijodkorlar maktabda ishlashining ijobiy tomonlari juda ko‘p. Ammo ijod ahli uchun ma’lum qolipda ishlash muammoli. Ta’limdagi ayrim holatlar ijodkor uchun juda erish tuyuladi. Maktabda ishlayotganimizga ko‘p bo‘lmadi. Shu bilan birga tig‘iz ishlamaymiz. Yaxshiyam shunday. Ijodkorning kundaliklashuvi, kirchimollashuvi har doim ham ijobiy natija bermaydi. Maktabimda muhit yaxshi, ammo kamchiliklardan xoli emas. Bu rahbariyatga bog‘liq masala. Maktab direktorining ijodiy targ‘ibotchiga “o‘z qo‘l ostidagi” sifatida qarashi va muomalasi g‘ashga tegadi. O‘qituvchilarga qanchalar qiyinligini anglaganday bo‘lasan kishi. Jami­yatimizni ichidan yemirayotgan, e’tiborsiz­lik, byurokratlik, bugungi kelishuv ertaga to‘g‘ri kelmasligi, ish ko‘pligi yoki sun’iy qo‘nimsizlik, betoqatlik oqibatida birorta ham ishni eplamaslik holatlari yuzaga kelmoqda. Maktabda shoshmashosharlik, hovliqish ko‘p, ammo natijani tahlil qilish yo‘q ekan. Rahbariyatga o‘z taklif va rejalarimni bosqichma-bosqich kiritdim. Ammo talab qilingan sharoit yaratib berilmadi. Ishlarimga sun’iy xalaqit berildi. Ular targ‘ibotchini raqobatchi deb emas, o‘z ishida yordamchi deb bilsa, professional sifatida hurmat qilsa, natijaga erishish mumkin. Lekin o‘quvchilar orasida “bo‘laman” deganlari bor. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan nimagadir erishish mumkin. Toki bu avlodni ham yo‘qotmaylik. Ularda mas’uliyat, ko‘zida olov bor. O‘rta va yuqori sinf o‘quvchilarida loqaydlik, bepisandlikni ko‘rdim. Ularni majburlash mutlaqo besamar. Bugungi maktablar boshi gangib qolgan, ko‘p bolali onaga o‘xshaydi. O‘ziga o‘zi ko‘p ishlarni, vazifalarni, keraksiz qog‘ozbozliklarni orttirib olgan va bundan hali-beri voz kechmasa kerak. Masalan, men beshta so‘rovnoma to‘ldirdim. Vaho­lanki, ularning mazmuni bir xil, shakli sal boshqacha. Bir xil ma’lumotlarni kiritib, bir savolga to‘rt-besh marta javob yozdim. Hali ham maktablarimizda axborot texnologiyalari joriy qilinmaganligi, hatto oq qog‘oz topish muammoligidan hayron qoldim.
  To‘g‘risi, ushbu yangilikning istiqboli biroz mavhum, nazarimda. Hozirgi taraddudsizlik va tushunmovchiliklar, mohiyatni anglamaslik, tadbirbozlik, qog‘ozbozlik, majlisbozliklar targ‘ibotchilar faoliyatiga tushovdir. Avvalambor, maktab rahbariyati, tuman xalq ta’limi bo‘limi mutasaddilarining bu masalaga yondashuvi, munosabatini to‘g‘ri shakllantirish lozim. 

Axtamquli KARIMOV, “Tong yulduzi” gazetasi adabiyot  bo‘limi  muharriri, Shayxontohur tumanidagi 276-maktabning ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchisi: 

— Respublikamizdagi jami tar­g‘ibotchilar har bir maktabdan yiliga o‘n nafardan ijodkor o‘quvchini yetishtirsa, bu respublika bo‘yicha yuz ming nafarni tashkil etadi. Bordi-yu o‘sha ijodkor o‘quvchilarning har birining o‘rtacha o‘n nafardan o‘rtog‘i bo‘lsa, unda bir million bolaning  ma’naviy  dunyoqarashi o‘zgargan bo‘ladi. Men targ‘ibotchilikni yuksak mas’uliyat deb bilaman.  Bilimli, salohiyatli  insongina  minglab insonlarni ezgulik sari yetaklay oladi. Ushbu lavozimda ish boshlaganimga ikki oydan oshdi. Ammo maktabdagi muhitdan qoniqmadim. Ijodkorman degan o‘quvchilarning  ham nutqi ravon emas, kitob o‘qi­magan. Sakkiz qator she’rni yoddan bilmaydi. Bir bayt g‘azal ayt desam, “bayt nima?”, deb hayron. “Qaysi shoir yoki yozuvchining kitobini o‘qigansiz?”, degan savolim esa ochiq qoldi. Ona tili va adabiyot fanidan dars beradigan ustozlarga ko‘p narsa bog‘liq. 
  Ustozlar begona odamdek yovsirab  qaraydi. Go‘yo sen maktabga kimningdir nasibasini qirqish uchun kelgansan.  Men  Yozuvchilar uyushmasining topshirig‘i bilan ishni fevral oyidan boshladim. Shartnoma  1-apreldan  tuzildi.  Maoshni esa 12-aprelda (590 ming so‘m) oldim. Gap pulda ham emas. Balki mening o‘rnimga bir farrosh ishga olinganida qancha joylar tozalangan bo‘larmidi?! Ammo ko‘ngilni tozalash og‘ir masala. Biz bilim dargohidagi kitobxon va ijodkor o‘quvchilar olamini gullatishimiz kerak. O‘shanda ko‘zlangan maqsadga eri­shamiz. Ijodkor o‘quvchilar seni izlashga tushsa, sa’y-harakating  besamar emas. Ammo o‘quvchilarning adabiyotdan yiroqligi, maktabda ma’naviy muhitning sustligi ko‘ngilni g‘ash qildi. Adabiyotga zo‘rlab olib kiradigan targ‘ibotchilar kerakmi bizga?    

Shahnoza BOBOJONOVA, Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi Zangiota tumani bo‘linmasi rahbari:

― Aprel oyi oxirlarida ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi lavozimiga Yozuvchilar uyushmasi va umumta’lim maktablari direktorlari tavsiya etgan nomzodlar bilan suhbat o‘tkazildi. Suhbat jarayonida nomzodlar tomonidan amalga oshirilishi kerak bo‘lgan ishlar hamda kelgusi rejalari haqida gaplashildi.  Ishlashga ishtiyoqmand ijodkorlarga tavsiya xati berildi. Zangiota tumanida jami 43 ta umumta’lim maktabi bo‘lib, shundan 31 ta maktab mazkur lavozimga xodimlarni ishga qabul qilgan va ular hozirgi kunda faoliyat olib bormoqda. Targ‘ibotchilari­miz faoliyatini kuzatib borish, belgilangan vazifalarni vaqtida yetkazish, ular bir-biri bilan tajriba almashishi uchun telegram  guruhi tashkil qildik. 
  May oyida ishlagan targ‘ibotchilar faoliyatini o‘rganish va tahlil qilish maqsadida hisobot tahlili o‘tkazildi. Afsuski, natija biz o‘ylagandek bo‘lmadi. Ayrim targ‘ibotchilar bir oy davomida ishni qan­day tashkil etishni bilmagan. Ba’zilari maktabda aytarli ish bajarmagan, o‘z vazifasiga mas’uliyatsizlik qilgan. Bu masalada faqat targ‘ibotchini ayblash ham to‘g‘ri bo‘lmaydi. Sababi, ba’zi maktab rahbarlari qarorda ko‘rsatilganidek, 20 soat maktabda bo‘lishi shartligini aytib, ularga o‘z xodimidek munosabatda bo‘lgan. Ko‘pchilik rahbarlar ushbu yangilikning mohiyatini hanuz anglamagan. Shu kabi vajlar ham ijodkorlarni maktabdan uzoq­lashtirgan bo‘lishi mumkin. Maktab direktorlariga tushuntirish ishlarini olib borish maqsadida seminar o‘tkazmoqchimiz. Albatta, ijodkorlar erkinlik xohlaydi. Rahbarlarning tazyiq va  talablari ular­ning nafaqat ishidan sovishi, balki maktab bilan hamkorlikni bekor qilishga olib kelishi mumkin. Yoz fasli sinov muddati bo‘lib, targ‘ibotchilarning faoliyati obdon o‘rgani­ladi va munosiblar lavozimida qoladi, qolganlari bilan xayrlashamiz. 

Yulduz JABBOROVA, Yakkasaroy tumanidagi 26-maktabning boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi:

― O‘quvchilarim orasida she’riyatga, hikoya va ertak yozishga qiziqadiganlari ko‘p. Ba’zida ular bilan vaqt orttirib ishlay olmayman. Bunday o‘quvchilarga ko‘proq e’tibor va turtki kerak. Maktablarda yangi lavozim joriy qilinishi haqida eshitganimda o‘quvchilarimni o‘yladim. Targ‘ibotchi kelgan kuniyoq topib, gaplashaman va ijodga moyilligi bor o‘quvchilarimni uning qo‘liga topshiraman, deb o‘ylagandim. Ammo bunday bo‘lmadi. Targ‘ibotchimizni har doim ham ko‘rmaymiz. Balki maktablarga ijodkorlar yetarli bo‘lmagandir, balki ularda vaqt masalasi muammodir. Boshqa hamkasblarimdan so‘raganimda ham targ‘ibotchisini tanimasligi, bilganlari ham juda kam kelishini aytishdi. Bu borada taklifim bor edi. O‘zbek tili va adabiyoti universiteti yoki jurnalistika fakultetlari­ning so‘nggi bosqichida o‘qiyotgan faol va ijodkor talabalar targ‘ibotchilikka jalb qilinsa yaxshi bo‘lardi. Ularda vaqt masalasi shoir, yozuv­chilarga nisbatan bemalolroq. Qolaversa, maosh berilishi talabani yanada ruhlantiradi. 

“Ma’rifat”muxbiri  
Niginabonu SHUKUROVA
tayyorladi.
Manba: “Ma’rifat” gazetasi.










Гость, изоҳ қолдирасизми?
Имя:*
E-Mail:


Изоҳлар
"ҲОЗИР ЭНГ ХАВФЛИ ҚУРОЛ - ИНСОН!"
Адиба доим изланишда, бир сония вақтини ҳам бекор ўтказмайдиган ижодкорларимиздан. Кўпроқ жаҳон адабиётини, классикани ўқийди. Таржима қилади.Таҳлил
Меҳрлар қоясида унган Лола
Инсон дунега келар экан, агар унм ўзи ҳис қилмаса, атроф- муҳитга , ўз фаолиятига эьтиборсиз, оиласини улуғламаса, дўстларини тан олмаса, билмадим у
Жамила Шермуҳамедовага табрик
Ассалом алейкум Жамила онахонимиз сог саломат,Узок умр курсинлар Иллохим.Зур Психолог ва ажойиб инсонлигигини Давлат тадбирида 1 марта куриб шохиди
Жамила Шермуҳамедовага табрик
Ассалому Алейкум Музаффаржон, Зульфияхон ва барча мени қутлаб, эслаб, дил изхорларини ҳадия қилганган азиз қадрдонларим, эьтибор ва эҳтиром учун
Азиза Ташходжаева билан суҳбат.
Ассалом алейкум менга маслахатиз керак еди. Мени ëшим 25 да 3 нафар фарзандим бор охирги фарзандим 4 ойлик. Мен охирги фарзандимни Россияда тугдим
Маълумот