Марҳуманинг ичкўйлаги


(Мистик ҳикоя.)

       Шимолга эрининг орқасидан  келган Шаҳнозага бошида бу ерда яшаш жуда ёқди.Шокир акаси бир неча йилдан бери хорижда ишлар,Шаҳноза ҳаётида биринчи марта унинг ёнига келганди. Улар яшайдиган қишлоқ Москвадан унча узоқ бўлмаган посёлканинг ёнгинасида жойлашган бўлиб,номи “Смена” деб аталарди. Қиш фасли бўлгани учунми,шаҳарликлар  пойтахтга қайтиб кетишган,бутун бошли қишлоқда  Шокир ва Шаҳнозадан бошқа деярли ҳеч ким яшамас эди. Фақат посёлка этагида яшайдиган Витя амаки аҳён аҳёнда уларникига бирор асбобни сўраш ёки шунчаки хабар олиш учун келиб турарди.Чунки Шокир қўли гул уста бўлиб, ўзлари яшаётган  уйда охирги таъмир ишларини якунлаётган эди.

      Дала ҳовлининг ёнгинасида черков жойлашган бўлиб,куннинг маълум бир пайтларида у ерда чалинган қўнғироқлар Шаҳнозани ўрганиб кетгунича  чўчитганини ҳисобга олмаса, бошида ҳаммаси яхши эди.Уй эгаси  Юля хола  ҳар замонда келиб,Шокир таъмирлаётган хоналарни кўриб кетар,айрим ҳолатларда ўзи кўрсатма бериб, қаерда қайси рангда гулқоғоз ёпиштириш лозимлигини тушунтириб кетарди.

  Қиш фасли бўлганлиги сабаб,уйлардаги таъмир ишлари секин бораётган бўлса-да,Юля хола ранжимас,аксинча эрига кўмак бериб,ҳаммаёқни ёғ тушса ялагудай тозалаб ўтирадиган Шаҳноза билан анча тил топишиб қолган эди.Асли касби она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси бўлган Шаҳнозага у мутолаа қилиши учун турли мавзудаги китоблар келтириб берар,гоҳо ўтириб келинчак билан китоблар ҳақида гаплашиб  ўтирарди.

    Бир куни Шокир таъмир учун лозим бўлган,ҳозирда тугаган ашёларни сотиб олиш учун шаҳарга кетди.Худди шу куни дала ҳовлидан қандайдир буюмлар- у,қишлик кийимларни олишга келган Юля хола Шаҳнозага  чиройли тунги кўйлак совға қилди.”Бу кўйлакни мен барибир киймайман.Менга кичик келиб қолгани учун янгилигича турибди.  Сенга бераман,кийиб,эрингга арабча рақсга тушиб берасан,”- деб ҳазиллашиб ҳам қўйди.Зангори рангли тунги кўйлак жуда чиройли эди.Нафис тўрлари,ўзига хос бичими Шаҳнозага маъқул тушиб, раҳмат айтиб совғани олди- ю,Юля хола кетган заҳоти уни халатининг остидан кийиб олди.

    Ҳаммаси ўша кеча бошланди.Бозордан қайтган эрига  овқатини бериб,ошхонага чой дамлашга  чиққан Шаҳноза бирдан ўзини ёмон ҳис қилди.Кўзининг олди қоронғулашиб,боши оғирлашди.Юрагининг уриши тезлашди.Тезлашганда ҳам шунақа тезлашдики, гўё аёлнинг ҳамма ёғи юракка айлангандай зарб билан урарди. Атрофида қандайдир шарпа кезиб юргандай,уни бўғаётгандай туюлди-да, Шаҳноза зўрға “Шокир ака”деганча,ерга қулади...

 Хотинининг ҳаяллаб қолганидан хавотирга тушган Шокир ошхонага чиқди-ю,капалаги учиб кетди.Чунки Шаҳноза ранги кўкарганча ерда ётарди.

    Шокир аёлини кўтариб,диванга ётқизди-ю,ошхонадан сув олиб келиб,юзига сепди.Аранг кўзини очган Шаҳнозанинг ранги оппоқ,бутун вужуди титраб турарди.Шокир хотинини маҳкам қучоқлаб олди.

 - Нима бўлди,сенга? Ахир сенда бунақа ҳолат бўлмаган-ку сира?

 - Билмайман,нима бўлди...Худди биров мени бўғаётгандай бўлди ю,уёғини билмайман...Юрагим... шу сўзларни айтаётиб,Шаҳнозанинг юзи бужмайиб кетди. -Оғрияпти.-Жувон шу сўзни айтдию,яна ҳушидан кетди.

   Шокир шошиб қолди.Нариги хонадан дори қутичасини   қидириб топди -ю,ичидан нашатир спиртини олиб келиб,Шаҳнозага ҳидлатди. Аранг кўзини очган хотинига мажбурлаб сув ичирди- да,посёлкада яшовчи  дўсти Алексейга қўнғироқ қилди.Қурилиш корхонасида бирга ишлаган Алексей унинг гапларини тинглаб Москвада бўлгани сабаб  бирор соатларда етиб боришини айтиб,Шаҳнозага карвалол ичиришни маслаҳат берди.

    Шокир оппоқ оқариб ётган хотинига қараб,бирдан “тез ёрдам” чақирмаганлиги ёдига тушди.Қўл телефонини олиб,дарҳол “тез ёрдам”га қўнғироқ қилиб,вазиятни тушунтирди.Йигирма дақиқаларда етиб келган “ тез ёрдам”даги шифокор аёл аввал Шаҳнозани кўриб қўйишдан бош тортди.”Сизлар келгиндисизлар,-деди у ўзининг бу ишини оқлаш учун. -Мен хотинингизни кўриб қўйиш мажбуриятини олмаганман.Бунга ҳаққим йўқ.Чунки сизнинг суғурта қоғозингиз йўқ.Бу ер сизнинг юртингиз эмас.Нима сабабдан бизни безовта қиласиз?Шундай жонимга теккансизларки...”

   Шокирнинг жаҳли чиқиб кетди.Шифокор аёлни бўралатиб сўккиси келди-ю,ўзини зўрға босди.”Агар ҳозир унга бир оғиз қаттиқ гапирсам,Шаҳнозага қарамай кетиб қолиши аниқ.Яхши гапириб кўрай-чи.”-ўйлади ўзича.Кейин хотинининг бирдан  йиқилиб қолганидан жуда қўрқаётганини,олдин бундай ҳолат юз бермаганлигини айтиб, уни кўриб қўйишни илтимос қилганча, шифокор аёлнинг чўнтагига минг рубль солиб қўйди.

     Чеҳраси бироз ёришган шифокор аёл наридан бери Шаҳнозани текширган бўлди-ю,бир-иккита дориларни ёзиб бериб кетишга шайланди.”Яхшиси,хотинингни эртага марказдаги  оилавий шифохонага олиб боргин, йигит.-деди у машинага чиқаётиб.-Ўша ерда анализ топширса, юрагини кардиограмма қилдирса,ташҳис қўйиш ҳам осонроқ бўлади.Кейин даволатасан.”

    “Тез ёрдам”машинаси тиззагача ёққан қорлар орасидан ўзига  йўл очиб  қишлоқ йўлидан сийғаниб  зўрға  жойидан жилиши билан билан қарама қарши йўналишдан келаётган  гилосранг “Жигули” йигирма қадамча нарида тўхтади-да,ундан Алексей шошилиб тушиб келди.Шокир унга ҳозиргина шифокор аёл айтган гапларни йўл- йўлакай айтиб берганча,уйга бошлади.Алексей уйда бир аҳволда ётган Шаҳнозани кўриб,келган шифокорларни гумроҳликда айблаганча,уни ҳозироқ касалхонага олиб бориш кераклигини айтди.

  Шокир хотинини амаллаб кийинтириб,олиб чиқаётганда Шаҳноза яна ҳушини йўқотди. Машина олдида чекиб турган Алексей сигаретини улоқтирди-да, ёрдамга шошди.Ердан қор олиб Шаҳнозанинг юзига ишқади.Ёш аёл энтикиб нафас олди-да, бироз ўзига келгандай бўлди.

    Тун ярмида касалхонага кириб боришди.Навбатчи врач Алексей билан таниш чиқиб қолди.Шаҳнозани ичкарига олиб кириб кетишди.Шокир коридорда хавотирдан бир аҳволда ўтираркан,уни ичкарига чақириб қолишди.Врач аёл ўзини Нина Владимировна деб таништирди-да, Шаҳнозанинг юрагини кардиограмма қилишаётганини айтиб,аслида нима бўлганини суриштирди.Шокир аҳволни тушунтираётган пайтда,хонага ҳамшира қиз кириб келиб,қандайдир қоғозларни Нина Владимировнага тутқазиб чиқиб  кетди.

  - Хотинингизнинг юрак уриши,қон босими жойида.Бирор жиддий касаллик йўқ. Нимага олиб келдингизлар уни? –  жиддий сўради у .

    Шокир нима дейишини билмай қолди.Яна бир бошдан ҳаммасини тушунтирмоқчи бўлганида,шифокор аёл “бўлди” дегандай қўлини силтаб қўйди-да,қоғозга аллақандай дориларни номини ёзиб,унга тутқазди.

-Ҳайронман.Хотинингизга ҳеч нима қилмаган.Ёки бирон нарсадан қўрққанмикан? Тинчлантирувчи  дорилар ёздим.Агар яна шу ҳолат такрорланса,олиб келинг, -деганча Нина Владимировна у билан  хайрлашди.

  Алексей уларни дала ҳовлига келтирган пайтда вақт тонгга яқинлашган эди.Шаҳноза ўрнига чўзилди-ю,шу ётганча нақ тушлик вақтигача ухлади.Шокир нариги хонада деворларга гулқоғоз ёпиштираётганди. Бир пайт нимадир тарақлаб кетганини,хотини қичқириб юборганини эшитиб,Шаҳноза ётган хонага қараб югурди. Қараса,Шаҳноза  ўрнида дағ -дағ қалтираб ўтирар,кроват ёнидаги стул тўнтарилиб ётарди.

  -Нима бўлди? Тинчликми? Нега қичқирдинг?- сўради у ҳовлиқиб.

  -Билмайман.Тушимда қандайдир кампир мени бўғди.”Кўйлагимни қайтиб бер,”-деди. Ранги девордек оқариб кетган аёл шу сўзларни айтдида,секин жойига чўзилди. -Мана шу суратдаги кампирга ўхшайди.Стулда ўтирганча,қўлларини чўзиб мени бўғди.

  Шокирнинг баданидан минглаб чумолилар ўрмалаб ўтгандек бўлиб,вужуди сесканиб кетди.Девордаги суратга қаради.Кўзлари катта- катта кампирнинг сурати унга еб қўйгудай қараб турарди.Бу уйнинг асл эгаси,яъни Юля холанинг онасининг сурати эди.Юля хола онаси вафотидан кейин анча йиллардан бери ҳеч ким яшамайдиган уйни таъмирлатаётгани эсига тушиб,ғалати бўлиб кетди.

  -Сен бу уйдан бирор нарсани олдингми? –кўнглидан кечган савол Шокирнинг беихтиёр тилига кўчди.

-Йўғе,қизиқмисиз? Фақат шу ичкўйлакни Юля холани ўзи берганини айтмаса, ҳеч нарсага тегинганим йўқ.-деди овози қалтираб хотини.- Ёки шу сабаб мазам  қочдими?

-  Нимага кийдинг ўзи шу кўйлакни? Ечиб бер,жойига қўяман,Шокир жаҳли чиқиб кроватдан туриб кетди.-Эҳ,бу хотинларнинг  ўйловсизлиги...Худди кийими йўқ одамдай намунча шу кўйлакка ёпишиб олдинг?Ечиб ташла,эгнингдан.

  -Хўп. Шаҳноза шундай деганча жойидан туриб,шкафнинг панасига ўтди-да,халат остидан кийган ичкўйлакни ечиб,ўзининг кўйлагини кийиб олди.

-Ростдан ҳам ўша кўйлакни кийган кунимдан бошлаб,барча кўнгилсизликлар бошланди.Ўша туннинг ўзида йиқилиб қолдим.Ҳозир яхшилаб ювиб,қуритиб,жойига қўяман. Ёш аёл қўлидаги ичкўйлак билан ошхонага йўналди.

   Кечга яқин улардан хабар олишга келган Юля холага эр хотин бўлган воқеаларни айтиб беришди.

  -Узр,сизларга айтмаганим учун..Ростдан ҳам бу ичкўйлак  марҳума онамники эди.Мен бундай бўлади деб ўйламагандим... Қўлида Шаҳноза ювиб,дазмоллаб берган  ичкўйлакка қараб,ўйчан ҳолатда гапирди Юля хола.-Майли,уни жойига қўямиз.Онам ўзининг кийимларини жуда яхши кўрарди...

    Эртаси куни Шаҳнозанинг аҳволидан хабар олишга келган Алексейга  Шокир аслида нима бўлганини гапириб берди.Шунда Алексей “ Бу аёлнинг кийимини қизи эмас, бегона аёл кийгани учун  руҳи нотинч бўлган кўринади.Ҳалиям хотинингга ҳеч нарса қилмабди.Ишингни  битириб,бу ердан тезроқ  кетишга ҳаракат қил.Кейин уйда иккита шам ёқиб қўй.Бу бехавотир бўлишингга ёрдам беради”,-деб маслаҳат берди.Эр хотин  кечга яқин хонада  иккита шамни ёқиб қўйишди.

   Ўша кундан бошлаб Шаҳноза қайтиб бу  ҳолатга тушмади.Тез кунларда таъмир ишлари ўз ниҳоясига етиб, Шокир Москвадан бошқа буюртма олгач,эр- хотин шаҳарга йўл олишди. Ичкўйлак воқеаси шу билан қайта эсларига тушмади.

 

                                                                  Моҳигул  Назарова.