АЁЛИГА ҚОТИЛ ЁЛЛАГАН ЭР


 

 

— Маъмур, ёрдам бер! Мени пичоқлашди! Ушла уни!

Шу пайт подъезд йўлагидан нотаниш йигит чиқдида югуриб кетди.

Унинг ортидан Маъмур ҳам югурди Аммо унга етолмади.

Ўша куни Асрор икки қаватли дўконнинг биринчи қаватини Авазнинг ўғли Ҳомиддан ижарага олганди. У дўкондан чиқиб кетаётганида кўп қаватли уйнинг тўртинчи қаватидан бир аёлнинг “Ўғрини ушланглар, мени сўйиб кетди” дея бақирганини эшитди. Шу пайт унинг ёнидан 30 ёшлардаги бир йигит атрофга аланг-жаланг қилиб тез-тез юриб ўтиб кетди.

— Ҳой, тўхта, кимсан ўзи? — дея ундан шубҳаланди Асрор.

— Аралашма! — дея йигит олди-орқасига қарамасдан югурди.

 

*    *    *

 

     Ота-оналар ўғли Авазни (исм-шарифлар ўзгартирилган)  маҳалласидаги оқила, камтар, меҳнаткаш Салимага уйлантириб қўйишди. Кўп вақт ўтмай бу оилада шириндан-шакар икки ўғил ва бир қиз дунёга келди. Уларга ота-онаси яхши ниятлар билан Ҳомид, Салим ва Камола деб исм қўйишди.

     Орадан йиллар ўтди. Фарзандлар катта бўлгач, уларнинг ташвиши ҳам ортиб бораверди. Бу орада оилавий келишмовчиликлар юзага келди. Оқибатда улар ажрашишга қарор қилишди.

     Орадан олти йил ўтгач, Аваз яна уйланмоқчи бўлди. Шунинг учун у бир йилдан буён гаплашиб юрган Шамсияларникига ўзи совчи бўлиб боришни мўлжаллади.

     Шафоат ая яхши ниятлар билан қизи Шамсияни қариндошининг ўғли бўлмиш Илёсга берганди. Афсуски улар кўп яшамади. Куёвининг хурмача қилиқларидан безор бўлган Шафоат ая қизини битта ўғли билан ажратиб олди. Шамсия ҳам эри билан биргаликда яшашни истмади. Етти йиллик оила қўрғони бузилди.

     Орадан бир йил ўтгач, Шафоат аяникига Аваз борди. У ҳам турмуш ўртоғидан ажрашганини, унга оқила аёл ҳозир жудаям кераклигини, биринчи оиласи билан умуман алоқа қилмаслигини,  қизини бахтли қилмоқчи эканлигини,  шунинг учун Шамсияни унга беришини сўраб келди.

Шафоат ая унга ишониб, қизини берди. Аммо неварасини олиб қолди.

     Улар биргаликда Қорасу 3 даҳасидаги кўп қаватли уйнинг тўртинчи қаватида яшай бошлашди.  Бу уй аслида Авазнинг отасини номига расмийлаштирилганди. Ота мерос уй эди. Отаси вафот этгач, уй Авазнинг номига ўтди.

     Бирин-кетин бу оилада ҳам фарзандлар дунёга келди. Уларга Назира ва Нозанин деб исм қўйдилар.

     Кунларнинг бирида Шамсия ўзини ва қизларини бу уйга расмийлаштиришини турмуш ўртоғидан қатъий талаб қилиб туриб олди. Афсуски турмуш ўртоғи унга рад жавобини  берди.

     Шундан сўнг иккаласи оилада тез-тез жанжаллашадиган одат чиқаришди.

     Хотинига жаҳл қилиб, Аваз биринчи турмуш ўртоғи ва фарзандларини бу уйга рўйхатга қўйдирди.

    Турмуш ўртоғининг устидан Шамсия шикоят қилиб маҳалла идорасига борди. Эрини фарзандларини моддий таъминламаслигидан, Аваз бўлса Шамсияни фарзандларини тарбияси билан яхши шуғулланмаслигидан, уйни унинг номига ўтқазмаганлиги учун жанжаллашётганидан шикоят қилишди. Асосий жанжал уй можароси эди.

     Ҳаттоки Аваз ўз қизларининг гувоҳномаларни ҳам йўқ қилиб юборди. Шамсия маҳалла фаоллари ва участка нозири билан биргаликда қизларининг туғилганлик тўғрисидаги  гувоҳномаларини қайтадан тиклашга эришди. Бу оилада тинчлик ўрнатиш учун маҳалла оқсоқоли ва фаоллари эр-хотин билан бир неча маротаба маҳалла идорасида суҳбат ўтказишди, маслаҳатлар беришди. Ҳаттоки уларнипнг ишини ярашув комиссияси ҳам кўриб чиқди. Афсуски уларнинг ўртасидаги жанжаллар поёнига етай демасди. 2013 йилдан бошлаб бу хонадон “Ноқобил оила” сифатида рўйхатга олинди. 2014 йилда эса маҳаллада бу оиланинг жанжали муҳокама қилиниб, Аваздан турмуш ўртоғи Шамсияга уй олиб бериши ҳақида қарор қабул қилишди. Афсуски у аёлини ва фарзандларини уй билан таъминланмади.

     Аваз хотинидан ажрашиш учун судга ариза билан мурожаат қилди. Суд томнидан фарзандлари бу хонадонга рўйхатга қўйилмаганлиги сабабли унинг аризаси рад этилди.

     Шундан сўнггина Аваз уларни вақтинча рўйхатга қўйдирди. Бироз муддатга ярашиб ҳам олишди.

      Тўрт ойдан сўнг Аваз яна тўнини тескари кийиб олди. У яна турмуш ўртоғи билан ажрашиш учун судга ариза билан мурожаат қилди. Суд томонидан уларга 6 ой ярашиш учун муддат берилди.

     Шундай қилиб 2014 йилда улар қонунан ажрашишди. Суд томонидан никоҳи бекор қилинди.

     Аваз бу уйдан чиқиб кетди. Орадан бироз вақт ўтгач, биринчи турмушидан бўлган ўғиллари Ҳомид ва Салим билан келиб Шамсия билан яна уй учун жанжаллашишди. Уни қизлари  билан биргаликда уйдан чиқиб кетишини  талаб қилишди.

     Бу жанжални эшитган қўни-қўшнилар уларникига кириб келишди. Аваз эса атайлабдан уни қўшнилари олдида фоҳишаликда айблаб, ҳақорат қилди.

     Бу ҳолат бир неча бор такрорланди. Ҳаттоки ўғли Ҳомид билан биргаликда уйни сотиш учун мижоз ҳам олиб келишди. Аммо мижоз бу уйни  жанжалли эканлигини билгач, сотиб олиш фикридан қайтди.

     Аваз энди ўтирса ҳам, турса ҳам  қандай қилиб бўлсада хотинидан қутилиш йўлларини излай бошлади.

     Кунларнинг бирида у Зангиота туманидаги Кўксарой қишлоғига қариндошиникига борди. Аъзам ака ва онаси билан ҳол-аҳвол сўраб суҳбатлашишди. Уйининг таъмирланаётганлигини кўриб “Яхши ва сифатли таъмирлабди” деди.

— Сизлар бемалол ўтириб туринглар, мен бозорга бориб келаман, — дея Аъзам ака уйдан чиқиб кетди.

Аваз уйни обдон кўздан кечирди. Ўша ерда ишлаётган уста Бадриддин билан танишиб, уни икки маротаба судланиб тегишли жазоларини олганлигини ҳам билиб олди. Улар бир-бирларига телефон рақамларини беришди. Устага қариндошининг ўғиллари ёрдамлашарди.

     Бироздан сўнг Аъзам ака бозордан шпатлёвка олиб қайтиб, ўша ерда ишлаётган Бадриддинга берди.

Аваз эса улар билан хайрлашиб Тошкентга қайтди. Шундан сўнг у Бадриддин билан телефон орқали гаплашадиган ёки кўришиб туришадиган, суҳбатлашадиган бўлди.

     Бир-икки маротаба унга қарзга пул ҳам берди. Оқибатда Бадриддин ундан қарздор бўлиб қолди.

     Бирозан сўнг Аваз ундан пулларини талаб қила бошлади. Афсуски у айтилган вақтида пулларини қайтаролмади.

     Кунларнинг бирида улар яна учрашишди.

— Агар пулларимни тезда топиб бермасанг, яна қаматиб юбораман! — дея унга пўписа қилди Аваз.

— Ака, узр, иложим бўлмади. Имкониятим бўлиши биланоқ қарзларингизни бераман, —  деди унга мутеларча тикилиб Бадриддин.

— Агар қарзларингдан қутилишни истасанг, менинг бир истагимни  бажаришинг шарт! — деди у ёқ бу ёққа аланглаб Аваз ёнидаги йигитга синчковлик билан тикилиб.  

— Нима иш десангиз бажаравераман, — деди шоша-пиша Бадриддин.

— Турмуш ўртоғимни ўлдиришинг керак! — дея унга хуфёна режасини айтди у.

— Нима учун? — ажабланди йигит.

— Чунки, у муттасил равишда қизларимни уради, доим мен билан жанжаллашади. Шунинг учун у ўлиши лозим! Агар бу ишни қилсанг, қарзларимдан воз кечаман, яна сенга 700 АҚШ доллари ҳам бераман.

Пулга муҳтож бўлиб, бировларнинг уйида устачилик қилиб юрган йигитга бу таклиф мойдек ёқди.

— Қачон, қайси пайтда учрашишни телефон қилиб айтаман, — дея у билан хайрлашиб Аваз кетди.

Шундай қилиб у пухта ва пишиқ режасини тузди. Гўёки қизларига ғамхўр отадек уларга оромгоҳга иккита йўланма сотиб олиб Шамсияникига борди. Қизлари қаердалигини сўради. Назира бувисиникида эди. Шунинг учун уни тезда қўнғироқ қилиб чақиртирди. Назирани додаси маршруткага ўтқизиб юборди. Ота-бола кўришгач, Аваз унга қараб деди:

— Тезда нарсаларингни тайёрлаб қўй. Эртага синглинг билан биргаликда “Конструктор” оромгоҳига жўнайсанлар.

— Хўп бўлади, — деди оромгоҳга боришни истамасада жанжал бўлишидан чўчиб Назира.

— Мени оромгоҳга боргим келмаяпти, — деди дадасига қараб Нозанин.

— Сендан сўраб ўтирмайман. Айтганимни қилларинг! — деди важоҳат билан Аваз.

— Фарзандларимиз катта қиз бўлиб қолди. Эрта-индин турмушга чиқадиган қизларга оромгоҳда нима бор? —  деди Шамсия.

— Қизларни узатадиган вақтда сен бўлмайсан. Мен ўзим уларни узатаман! — дея масхаромуз кулиб қаради хотинига Аваз.

— Нима учун бўлмас эканман? Бировга ўлим тилагандан кўра, ўзингизга умр тиласангизчи?

— Гапни кўпайтирмасдан қизларимни кийинтириб чиқ. Айлантиргани олиб кетаман! — деди у турмуш ўртоғига қараб.

     Бироздан сўнг ота-болалар кўчага чиқиб кетишди. Уч соатлардан сўнг улар қайтишди.

     Эртаси куни эрталаб Аваз қизларини олиб кетишга Шамсиянинг олдига борди. Қизларини машинасига ўтқизиб, Олмазор туман ҳокимлиги биносининг олдига боришди. Уларни ўша ердан оромгоҳга кузатиб қўйди. У ғаразли режасини амалга ошириш мақсадида, фарзандларини қаршилигига қарамасдан уларни болалар оромгоҳига дам олишга юборганди.Кейин эса Қорасудаги уйига қайтди.

     Эртаси куни Шамсия тонг саҳарда уйига таксист чақириб, “Отчопар буюм бозори”га борди. Улгуржи нархда аёлларнинг ички кийимларини сотиб олди. Кейин бу буюмларни Юнусобод туман ДСЭНМга бориб, у ерда ишлайдиган ходимларга қарзга берди. Ходимлар ўтган ойдаги сотиб олган буюмларининг 3.800.000 сўмини беришди.

     Шамсия у ердан чиқиб, ўша атрофда яшайдиган холаси Дилнозникига борди. Соат кундузги уч яримларда қизи Назира унга қўнғироқ қилиб, телефони яхши ишламаётганлигини, шу ердаги ўртоғининг телефонидан чиқаётганлигини, шу рақамга телефон қилишларини, дадаси билан гаплашмоқчи эканлигини айтди.

     Шамсия дарҳол турмуш ўртоғига қўнғироқ қилиб, қизининг  рақамларини берди. Бироздан сўнг кичкина қизи Нозанин ҳам дадаси билан гаплашмоқчи эканлигини ойисига айтди. Шамсия яна бир бор эрини безовта қилишига тўғри келди.

— Намунча телефон қилаверасанлар. Укам Асад билан чойхонадамиз. Бўлди, тушундим. Қизим билан ўзим гаплашаман. Ўзинг қаердасан?

— Юнусободда, Дилноз холамникидаман, — деди ҳеч нарсадан хабари бўлмаган аёл.

     Аваз дарҳол Бадриддин билан учрашиб, унга яна бир маротаба хуфёна режасини тушунтирди. Унинг режасига асосан йигит уйда ҳеч ким бўлмагани учун Аваз очиб берган  уйда бекиниб ўтириши, юзига маска тақиши, қўлига қўлқоп кийиши, турмуш ўртоғи Шамсия хонага кириши билан уни ўлдириб, хонадондаги қимматбаҳо нарсаларни олиб чиқиши, у ерда гўёки босқинчилик бўлгандай кўриниш ҳосил қилиши лозим эди.    

     Бу орада Аваз жиноий режасини амалга ошириш мақсадида Шамсияга қўнғироқ қилиб, гўёки ундан хабар олгандай бўлиб, қаердалигини сўраб турди ва у хонадонда йўқлигидан фойдаланиб, уйга Бадриддинни киритиб қўйди.

     Бир соатлардан сўнг у холаси билан хайрлашиб уйига қайтди.

     Аёл уйига кирдию эркак кишининг ҳидини сезди. Ажабланди. Сўнгра ювиниш хонасига кириб, эгнидаги уст-бошини алмаштирди.  

     Меҳмонхонага кирганида кимдир орқасидан югуриб ўтиб кетгандек бўлди. Ҳайрон бўлганича уй йўлагидаги омборхона томонга борди. Шу пайт у ердан Бадриддин отилиб чиқиб, аёлга қўлидаги пичоғи билан ташланди. Шамсия қочишга уринди. Афсуски бақувват қўллардан қочиб қутилолмади.

Бадриддин уни бўйнидан маҳкам қисиб, аёлнинг дуч келган  ерига  шафқатсизларча пичоқни тиқиб олаверди. Шамсия бу йигит уни ўлдириш ниятида келганлигини сезиб қолиб, ўзини  ўлганга солиб, ерга йиқилди.

     Шунда ҳам йигит унинг бўйин қисмидан ушлаб кўриб, уни ўлган ўлмаганлигини текширди.

     Шамсия бироз нафас олмай турди.

     Унинг ўлганлигига ишонган йигит қонли пичоғини олиб, ваннахонага кирди. Уни ювиб, ошхонадаги идишларнинг орасига қўйди.

      Шундан сўнггина у  Шамсияга тегишли бўлган  қимматбаҳо буюм, пул ва долларларни ўша ердаги атиргул сурати бор қизил пакетга солиб, олиб чиқиб кетди.

Шамсия инқиллаб-синқиллаб ўрнидан туриб, дарҳол эшикни қулфлади ва дераза ёнига борди. Деразани очди.      Пастда қўшнисини кўрди ва унга қараб бақирди:

— Маъмур, ёрдам бер! Мени пичоқлашди! Ушла уни!

     Шу пайт подъезд йўлагидан нотаниш йигит чиқдида югуриб кетди.

     Унинг ортидан Маъмур ҳам югурди Аммо унга етолмади.

     Ўша куни Асрор икки қаватли дўконнинг биринчи қаватини Авазнинг ўғли Ҳомиддан ижарага олганди. У дўкондан чиқиб кетаётганида кўп қаватли уйнинг тўртинчи қаватидан бир аёлнинг “Ўғрини ушланглар, мени сўйиб кетди” дея бақирганини эшитди. Шу пайт унинг ёнидан 30 ёшлардаги бир йигит атрофга аланг-жаланг қилиб тез-тез юриб ўтиб кетди.

— Ҳой, тўхта, кимсан ўзи? — дея ундан шубҳаланди Асрор.

— Аралашма! — дея йигит югурди.

— Ўғрини ушланглар! — дея унинг ортидан қувди Асрор ҳам. Афсуски у ўша атрофдаги уйларнинг орасига кириб ғойиб бўлди. Аммо у ўғрини юз тузилишини эслаб қолди. Бу кейинчалик ушбу жиноятни очишига ёрдам берди.

     Бақир-чақирни эшитган қўшниси ва уй бошлиғи Шукрия дарҳол бошқа қўшниларни ҳам чақириб, Шамсиянинг эшигини қўнғироғини кетма-кет босди.

     Ичкаридан аранг “Ким?” деган овоз келди.

— Эшикни очинг! Мен — қўшнингиз Шукрия опа бўламан, — деди у.

     Шундан сўнг аёл эшикни очди. Ичкарига қўшнилар киришди. Шамсиянинг кийимлари, хонадоннинг деворлари ва поллари ҳам қип-қизил қонга бўялганди. Қўшнилар дарҳол “Тез ёрдам”га қўнғироқ қилишди.

     Турмуш ўртоғидан ҳамон кўнгил узолмаган аёл Авазнинг бу ишларни режалаштирганлиги хаёлига ҳам келмасдан, ундан ёрдам сўраб, қўнғироқ қилди. Аммо  эрининг “Сени ким пичоқлайди?” деган жавобини эшитиб, ҳайратга тушди.

    Бироздан сўнг Аваз уйга етиб келди-да хотинига қараб ўшқирди:

— Нима учун эшикни ёпиб ўтирмайсан? Шу ҳолга тушишингга ўзинг айбдорсан!

— Мен доим уйни қулфлаб ўтираман. Ўғри омборхонадан чиқиб келди. У ерга қандай кириб олганини билмайман, — деди у йиғламсираб. — Ҳатто унинг юзида маскаси, қўлида қўлқопи бор эди.

     Аваз унинг гапларини бепарво эшитди. Гўёки унга бегонадек ҳеч нарса қилмасдан ўтираверди.

     Шамсиянинг қонга ботган уст-бошларини қўни-қўшнилар алмаштиришди. “Тез ёрдам” ходимлари билан биргаликда Шукрия опа ҳам шифохонага кетди. Аваз эса бамайлихотир уйда қолди.

     Шифокорлар томонидан ўз вақтида кўрсатилган тиббий ёрдам натижасида аёлнинг ҳаёти сақлаб қолинди.

     Аваз бўлса дарҳол хотинининг қон теккан кийимларини йўқ қилишга уринди.

     Тергов давомида Аваз ва Бадриддинларнинг жиноий ҳаракатлари фош этилди. Асрорнинг ёрдами ва берган кўрсатмаси туфайли ўғрининг фотороботи тайёрланди.

     Суд томонидан Аваз Абдулботировга ва Бадриддин  Суюновларга 17 йил  муддатга озодликдан маҳрум этиш жазоси тайинланиб, жазо муқаррарлиги таъминланди.

     Хулоса қилиб айтиш мумкинки, Аваз узоқни кўрмасдан, ўзининг пуштикамаридан бўлган фарзандлари тақдирини ўйламасдан  қилган иши оқибатида, қизлари бир умрга ота меҳрига муҳтож бўладиган бўлишди.

 

Хонбиби МАҲАМОВА, журналист